Debaty sejmoweXV Kadencja

Interpelacja w sprawie zaliczania do kosztów uzyskania przychodu opłat za koncesje telekomunikacyjne

   Zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 23 listopada 1990 r. o łączności (DzU z 1995 r. nr 117, poz. 564 ze zm.) usługi telekomunikacyjne są objęte koncesjonowaniem Za udzielenie koncesji pobiera się opłaty jednorazowo lub ratalnie (art. 20a wymienionej ustawy). Opłaty te, stanowiące dochód skarbu państwa, są znaczne i przez to - jako koszt uzyskania przychodów - istotnie wpływają na dochód do opodatkowania podatkiem dochodowym należnym od podmiotów świadczących usługi telekomunikacyjne.    Nie ma wątpliwości, że opłaty za koncesje stanowią koszt uzyskania przychodu w podatku dochodowym. Bez koncesji niemożliwe byłoby bowiem świadczenie usług telekomunikacyjnych, a zatem uzyskiwanie przychodów z tej działalności.    W świetle przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (DzU z 1993 r. nr 106, poz. 482 ze zm.), zwanej dalej ˝ustawą˝, nie jest jednak jasny moment zaliczania poniesionych opłat do kosztów uzyskania przychodów. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 4 ustawy koszty uzyskania przychodów są potrącalne tylko w tym roku podatkowym, którego dotyczą, tj. są potrącalne koszty poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy, lecz dotyczące przychodów danego roku podatkowego.    Koncesje są udzielane na kilka, a nawet kilkanaście lat, a zatem także na czas dłuższy niż okres przedawnienia zobowiązania podatkowego i obowiązkowy okres przechowywania dokumentów dla celów podatkowych. W czasie objętym koncesją podatnik uzyskuje przychody z działalności nią objętej. Jednak regułą jest, że opłaty za koncesje na prowadzenie działalności nią objętej, których łączna wartość jest znana w momencie uzyskania koncesji - ze względu na znaczną wysokość - są płacone w ratach, przy czym pierwsza rata zwykle opiewa na ok. 50% wartości opłaty koncesyjnej, zaś pozostałe są wymagalne w terminach znacznie krótszych niż czas trwania koncesji, a wysokość rat jest uzależniona od prognozowanych wpływów za świadczone usługi (zwykle stosuje się progresję tych rat).    Powołany wyżej art. 15 ust. 4 ustawy nie określa zasad przypisywania kosztów związanych z opłatami do przychodów konkretnego roku podatkowego. Przypisanie tych kosztów do roku podatkowego, w którym zostały zarachowane (czyli w roku otrzymania koncesji), w pełnej należnej skarbowi państwa wysokości wydaje się pozostawać w sprzeczności z brzmieniem art. 15 ust. 4 ustawy; niewątpliwie nie są to koszty tylko roku podatkowego, w którym zostały zarachowane.    Takie postępowanie - poza naruszeniem wskazanego przepisu - rodziłoby ponadto dwa negatywne skutki. Pierwszy dla budżetu państwa, jeżeli podatnik, który uzyskał koncesję, osiągałby w tym samym roku przychody wyższe niż całe zobowiązanie z tytułu opłat koncesyjnych. Poprzez zaliczenie do kosztów całej kwoty zarachowanych opłat, dotyczących przecież całego okresu, na który przyznano koncesję, obniżyłby znacznie dochód do opodatkowania, co oznaczałoby nieprzewidzianą w przepisach prawa podatkowego ulgę podatkową. Drugi negatywny skutek mógłby dotyczyć podatnika. Najczęściej z rozpoczęciem działalności wiążą się znaczne wydatki, co może prowadzić do poniesienia strat w pierwszym okresie działalności i niemożności (z uwagi na brak lub niedostateczną wysokość dochodu) odliczenia tych strat od dochodu lat następnych.    Wydaje się zatem, że opłaty za koncesje, w świetle art. 15 ust. 4 ustawy oraz systematycznej wykładni innych jej przepisów, należy rozliczać w czasie. Zasady takich rozliczeń nie są jednak w ustawie określone. Można wprawdzie rozważać zasadność zaliczania do kosztów uzyskania przychodów opłat koncesyjnych w momencie faktycznej zapłaty ich poszczególnych rat, ale takie działanie budzi również wątpliwości w świetle braku stosownych postanowień ustawy. Rozliczanie płaconych w ratach opłat koncesyjnych równomiernie na cały okres obowiązywania koncesji też nie wydaje się uzasadnione z uwagi na to, że kwoty rat są różnie rozłożone w czasie, a termin ich wymagalności jest zdecydowanie krótszy od okresu obowiązywania koncesji (zwykle ostatnia rata przypada na czas upływu 1/3 okresu obowiązywania koncesji).    Przedstawiając powyższe, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytanie: W jaki sposób należy rozliczać opłaty koncesyjne, w tym spłacane ratalnie, i w którym momencie można zaliczać je do kosztów uzyskania przychodu?    Poseł Stanisław Stec    Warszawa, dnia 8 lutego 1999 r.