Debaty sejmoweXV Kadencja

Interpelacja w sprawie aplikowania o środki unijne na zadania związane z modernizacją i inwestycjami w ciągach dróg krajowych w miastach na prawach powiatów, nieleżących na sieci TEN-T

   Członkostwo w UE umożliwia Polsce uczestnictwo w realizacji celów polityki wspólnotowej. Jednym z podstawowych zadań Wspólnoty Europejskiej, zgodnie z art. 2 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, jest popieranie spójności gospodarczej i społecznej oraz solidarności między państwami członkowskimi. Dystans gospodarczy, jaki dzieli nasz kraj od starych państw członkowskich UE, ma przede wszystkim podłoże techniczno-infrastrukturalne. Próbą przezwyciężenia wspomnianych barier jest realizacja Strategicznych Wytycznych Europy na lata 2007-2013 poprzez formułowanie Programów Operacyjnych.    W projekcie Programu Operacyjnego ˝Infrastruktura i środowisko˝ w Działaniu 8.1: ˝Bezpieczeństwo ruchu drogowego˝ Priorytetu VIII wśród beneficjentów wskazano miasta na prawach powiatu, natomiast w Działaniu 8.2: ˝Drogi krajowe poza siecią TEN-T˝ tego samego Priorytetu wśród beneficjentów nie zostały one uwzględnione. Tymczasem, zgodnie z tabelą określającą ˝Szczegółowe informacje na temat demarkacji i koordynacji działań Priorytetów Programu Operacyjnego z innymi Programami˝, wśród Programów Operacyjnych na poziomie centralnym wymieniono drogi krajowe w miastach na prawach powiatów (obwodnice), bez warunku, by dotyczyło to miast leżących na sieci TEN-T.    Natomiast obowiązujące w latach 2004-2006 programy spowodowały, iż tzw. miastom prezydenckim, zwłaszcza tym, które nie są położone na sieci TEN-T, odebrano możliwości sięgnięcia po środki z UE na finansowanie inwestycji i remontów na drogach krajowych. W trakcie poprawek do Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego miasta takie, jak Nowy Sącz, usunięto z listy wnioskodawców potencjalnych projektów drogowych na drogach krajowych. Pieniądze zarezerwowane na modernizację i budowę dróg krajowych przewidziane w ZPORR zostały przesunięte do Sektorowego Programu Operacyjnego ˝Transport˝, który z kolei wykluczał możliwość wnioskowania przez miasta, które nie leżą w sieci TEN-T. Jedyny wyjątek w odniesieniu do miast na prawach powiatu stanowiły projekty usprawniające przeprawy przez duże rzeki, które zostały wymienione z nazwy. Niestety pominięto rzekę Dunajec, która na wysokości Nowego Sącza jest równie duża jak Wisła, Odra, Bug czy Warta w górnych odcinkach.    Samorządy zostały też pozbawione możliwości składania wniosków dotyczących inwestycji w ramach Funduszu Spójności.    Dochody Nowego Sącza po kolejnych zmianach systemu finansowania są praktycznie równe wydatkom bieżącym. Do roku 2003 zarządzanie ulicami leżącymi w ciągach dróg krajowych, wojewódzkich i powiatowych było finansowane poprzez część drogowej subwencji ogólnej, którą w roku 2004 zlikwidowano, zwiększając jednocześnie udział jednostek samorządu terytorialnego w podatkach PIT i CIT. Natomiast powstałe w ten sposób kwoty z rezerwy subwencji ogólnej tworzonej na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego dla miast grodzkich przyznawane są w praktyce na inwestycje rozpoczęte przed 1999 r.    Odnośnie do powyższego wydatków związanych z finansowaniem, budową, modernizacją, utrzymaniem, ochroną i zarządzaniem drogami krajowymi dokonuje się w oparciu o dochody własne miast na prawach powiatu. Natomiast obecnie obowiązujące dokumenty odebrały możliwość miastom na prawach powiatów, szczególnie tym znajdującym się poza siecią TEN-T, sięgnięcia po środki finansowe z Unii Europejskiej, przeznaczone na finansowanie inwestycji i remontów na drogach krajowych.    Nowy Sącz jest węzłem dla trzech dróg krajowych, leży w widłach trzech rzek, co jeszcze pogarsza sytuację, bowiem w ciągu dróg krajowych znajdują się liczne przeprawy mostowe klasy C. Drogi krajowe na terenie miasta znajdują się w katastrofalnym stanie. Wybudowane były w większości w latach 1960-1980 na podbudowach, które nie są przystosowane do natężenia obecnego ruchu. Obecny poziom finansowania grozi przerwaniem ciągłości ruchu na drogach krajowych na obszarze miast - powiatów grodzkich.    Szacunkowy kosztorys wydatków związanych z dostosowaniem do żądanej nośności dróg dla Nowego Sącza, uwzględniający 26 km dróg krajowych na terenie miasta, wynosi 94 mln zł. Kwota ta nie uwzględnia przebudowy mostów na drogach krajowych do wymaganej klasy A i wydatków związanych z wykonaniem dwóch obwodnic - północnej i południowej.    Koszt budowy tych obwodnic w pierwszym najniezbędniejszym etapie wynosi 100 mln zł. Bez możliwości wsparcia z zewnątrz ww. inwestycje są niemożliwe.    W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe postulaty, dotyczące:    - możliwości wpisania wśród beneficjentów w Działaniu 8.2: ˝Drogi krajowe poza siecią TEN-T˝ Priorytetu VIII Programu Operacyjnego ˝Infrastruktura i Środowisko˝ miast na prawach powiatów, przynajmniej w zakresie obwodnic tych miast w ciągach dróg krajowych;    - ewentualności dokonania odpowiednich zapisów w Regionalnych Programach Operacyjnych dotyczących modernizacji dróg krajowych w miastach na prawach powiatów nieleżących na sieci TEN-T, z wydzieleniem odrębnej puli środków finansowych na ten cel;    - potencjalności wydzielenia w Regionalnych Programach Operacyjnych w ramach wsparcia obszarów problemowych wybranych miast oddzielnych priorytetów dla miast, które w wyniku reformy administracyjnej utraciły funkcję wojewódzką;    - perspektywy stworzenia możliwości finansowych budowy lotnisk nie tylko centralnych i regionalnych, ale i lokalnych, wspomagających rozwój obszarów charakteryzujących się niedostateczną dostępnością komunikacyjną;    - ewentualności objęcia Programem Operacyjnym ˝Rozwój Polski Wschodniej˝ terenu Sądecczyzny oraz powiatów limanowskiego i gorlickiego, które ze względu na słabą dostępność komunikacyjną połączoną z utratą funkcji wojewódzkiej przez ich główny ośrodek, miasto Nowy Sącz, charakteryzują się dziś wskaźnikiem rozwoju i bezrobocia na poziomie tzw. ściany wschodniej, dla której przewidziano ten program;    - perspektywy zapisania w Narodowym Planie Rozwoju możliwości finansowania przez Fundusz Spójności inwestycji nie tylko w sieci TEN-T, ale również dróg dostępowych do sieci TEN-T;    - umożliwienia samorządom wspólnego z GDDKiA wnioskowania do Funduszu Spójności oraz ERDF.    Z poważaniem    Poseł Arkadiusz Mularczyk    Nowy Sącz, dnia 12 czerwca 2006 r.