Debaty sejmoweXV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie niektórych kierunków zmian stanu prawnego w dziedzinie finansowania zadań produkcyjnych i inwestycyjnych w rolnictwie

   W odpowiedzi na interpelację pana posła Janusza Dobrosza, przesłaną przez pana marszałka przy piśmie z dnia 17 marca br., znak SPS-0202-3545/00 w sprawie niektórych kierunków zmian stanu prawnego w dziedzinie finansowania zadań produkcyjnych i inwestycyjnych w rolnictwie polskim uprzejmie informuję, co następuje:    Ad pkt 1 i 2. Kwestie związane z udzielaniem dotacji z budżetów gmin w celu wspierania realizacji zadań z zakresu rolnictwa są ostatnio bardzo często podnoszone przez środowiska samorządowe. Należy jednak zauważyć, że wszystkie zadania z zakresu rolnictwa są zadaniami państwowymi i są realizowane przez podmioty wchodzące w skład administracji rządowej. Określenie podmiotów odpowiedzialnych za wykonanie konkretnych zadań z zakresu rolnictwa jest zawarte w ustawach szczególnych. Żadna z ustaw szczególnych regulujących kwestie związane z rolnictwem nie zawiera przepisów nakładających na gminy zadania dotyczące rolnictwa ani jako zadania własnego, ani zleconego z zakresu administracji rządowej. Również ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w wymienionych w art. 7 zadaniach, których realizacja należy do kompetencji gmin, nie zawiera zadań z zakresu rolnictwa.    Przepisy art. 118 ustawy o finansach publicznych zezwalają na udzielanie dotacji podmiotom niezaliczanym do sektora finansów publicznych, ale tylko w zakresie wykonywanych zadań należących do zadań własnych jednostki samorządu terytorialnego. A zatem jeżeli zadania z zakresu rolnictwa nie są zadaniami własnymi gminy, nie ma podstaw prawnych do tego, aby gmina udzielała dotacji na dofinansowanie realizacji tych zadań.    Równocześnie nadmieniam, że dotacje na dofinansowanie kosztów zadań w zakresie postępu biologicznego w rolnictwie są dotacjami przedmiotowymi i mogą z nich korzystać wszystkie podmioty (rolnicy) wykonujące zadania na rzecz rolnictwa. Stawki dotacji na jednostkę usługi lub produktu oraz szczegółowe zasady i tryb udzielania dotacji określone są w rozporządzeniu ministra rolnictwa i rozwoju wsi.    Jednostka samorządu terytorialnego może wykonywać zadania z zakresu innych jednostek samorządu terytorialnego lub z zakresu administracji rządowej na mocy zawartych porozumień. Wraz z przekazaniem zadań następuje także przekazanie środków finansowych w formie dotacji celowych w wysokości niezbędnej do realizacji tych zadań.    W świetle powyższego nie ma potrzeby wprowadzania zmian do ustawy o finansach publicznych w wyżej omawianym zakresie lub nowelizacji przepisów już istniejących.    Ad pkt 3. Zgodnie z art. 13b ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (DzU z 1993 r. nr 94, poz. 431 z późn. zm.) w przypadku gruntów klas IVa, IV, IVb, położonych na terenach górskich i podgórskich, tj. w miejscowościach, w których co najmniej 50% użytków rolnych położonych jest powyżej 350 m. n.p.m., obniżono o 60% podatek rolny. Ww. ulgi obowiązywać będą również w roku 2000. Ponadto na podstawie ww. ustawy zwolnione są z podatku rolnego użytki rolne klasy V, VI i VIz.    Przewiduje się, że po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej możliwe będzie uruchomienie pomocy dla gospodarstw rolnych położonych na terenach górskich i podgórskich, analogicznie do pomocy udzielanej takim gospodarstwom w krajach Unii Europejskiej.    Aktualnie podmioty prowadzące gospodarstwa rolne lub działy specjalne produkcji rolnej m.in. na terenach górskich i podgórskich na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (DzU nr 16, poz. 2 z późn. zm.) mogą ubiegać się o preferencyjne kredyty inwestycyjne, do których oprocentowania dopłaca Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na realizację przedsięwzięć inwestycyjnych w rolnictwie, przetwórstwie rolno-spożywczym i usługach dla rolnictwa, w ramach których m.in. mogą być realizowane przedsięwzięcia mające na celu rozwój agroturystyki w gospodarstwie rolnym oraz zakup, mo-dernizację, adaptację, budowę i rozbudowę gospodarstw rolnych.    Ad pkt. 4-6. Przepisy ww. rozporządzenia nie przewidują możliwości stosowania rzez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dopłat do oprocentowania kredytów na wykup przez rolników akcji zakładów przemysłu rolno-spożywczego, w tym PZZ w Brzegu w woj. opolskim.    W przyjętym przez Radę Ministrów w lipcu 1999 r. Pakcie dla rolnictwa i obszarów wiejskich, przygotowanym przez rząd RP we współpracy z partnerami społecznymi reprezentującymi różne środowiska polskiej wsi, w instrumentach I filaru dotyczącego wspierania rolnictwa i jego otoczenia zagwarantowano udział rolników w prywatyzacji przedsiębiorstw przemysłu rolno-spożywczego, jak również możliwość pozyskania kredytów na zakup nowych technologii poprawiających jakość produktów i efektywność produkcji. Rolnicy, ich spółki, stowarzyszenia, spółdzielnie, którzy chcieliby zostać współwłaścicielami lub właścicielami zakładów przetwórstwa rolno-spożywczego, będą mogli uzyskać dogodny kredyt i skorzystać z fachowego doradztwa. System powiązań rolników z przedsiębiorstwami przemysłu rolno-spożywczego zagwarantowany jest w ustawie z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Zgodnie z art. 11 ust. 1 w spółkach powstałych z przekształcenia przedsiębiorstw przemysłu rolno-spożywczego rolnicy mają po jednym przedstawicielu w radzie nadzorczej. Do chwili obecnej uprawnieni rolnicy objęli 5 460 688 szt. akcji/udziałów o łącznej wartości 55 751 897 zł. Proces ten objął swoim zasięgiem 52 863 rolników i plantatorów w 48 spółkach.    W ramach ww. ustawy uwzględnione zostały interesy producentów rolnych, tj. zagwarantowano możliwość nieodpłatnego nabycia do 15% należących do skarbu państwa akcji spółek (art. 31 ust. 1), a w przypadku akcji cukrowni możliwość nieodpłatnego nabycia 15% należących do skarbu państwa akcji cukrowni (art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 26 sierpnia 1994 r. o regulacji rynku cukru i przekształceniach własnościowych w przemyśle cukrowniczym).    Ponadto należy zaznaczyć, że przepisy ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych pozwalają na zbycie akcji należących do skarbu państwa zainteresowanym osobom lub jednostkom w trybie oferty ogłoszonej publicznie, przetargu publicznego lub rokowań podjętych na podstawie publicznego zaproszenia.    Niezależnie od ustawowych uregulowań w tym zakresie Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi stoi na stanowisku, że podczas prywatyzacji powinien być negocjowany pakiet plantatorski zawierający m.in. obowiązek zawierania z producentami wieloletnich umów na dostawy surowców. W pakietach takich można zawrzeć zasady współpracy pomiędzy przedsiębiorstwami a producentami rolnymi.    Mając na uwadze sprawność i efektywność procesów przekształceniowych w przemyśle rolno-spożywczym oraz uwzględniając fakt, że przygotowanie projektów rocznych kierunków prywatyzacji oraz programów prywatyzacji majątku państwowego nie zostało nałożone na resort rolnictwa, ze względu na wagę tego procesu dla gospodarki oraz producentów rolnych Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, opiniując corocznie kierunki prywatyzacji jako załącznik do ustawy budżetowej, wskazuje na konieczność negocjowania pakietu plantatorskiego przy prywatyzacji przedsiębiorstw przemysłu rolno-spożywczego. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w wystąpieniach do ministra skarbu państwa deklaruje współuczestniczenie w pracach nad koncepcjami przekształceń w odniesieniu do przedsiębiorstw przemysłu rolno-spożywczego, ze szczególnym uwzględnieniem udziału rolników w procesach prywatyzacji. Ma to szczególne znaczenie w przypadku jednostek przemysłu cukrowniczego i spirytusowego, które zostały ujęte w programie prywatyzacji do 2001 r.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Ryszard Brzezik    Warszawa, dnia 7 kwietnia 2000 r.