Debaty sejmoweXV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie ograniczeń w działalności inwestycyjnej powszechnych towarzystw emerytalnych

   Szanowny Panie Marszałku! Przesyłam uprzejmie odpowiedź na interpelację pana posła Bogdana Lewandowskiego w sprawie ograniczeń w działalności inwestycyjnej powszechnych towarzystw emerytalnych, przesłaną przy piśmie nr SPS-0202-3201/00 z dnia 1 lutego 2000 r.    Na wstępie pragnę poinformować, że Ministerstwo Finansów poświęca wiele uwagi śledzeniu rozwoju rynku zabezpieczenia emerytalnego. Wszelkie zmiany postulowane przez przedsiębiorstwa działające na tym rynku są odnotowywane i stanowią przedmiot analiz.    W odniesieniu do zgłoszonych przez pana posła uwag pragnę stwierdzić, co następuje:    Limity inwestycyjne, jakie wprowadzono dla inwestowania przez powszechne towarzystwa emerytalne (PTE) środków otwartych funduszy emerytalnych (OFE), posiadają dwojakie uzasadnienie. Po pierwsze, jest to przede wszystkim dbałość o bezpieczeństwo zebranych przez OFE składek i zminimalizowanie ryzyka strat, po drugie zaś, umożliwienie klientom przekazywania ich składek do wybranego przez siebie (również na podstawie przesłanki polityki inwestycyjnej) funduszu. W tym zakresie konieczne jest pozostawienie PTE zarządzającemu środkami OFE możliwości wyboru spośród szerokiego spektrum instrumentów finansowych, jakie powinny znajdować się w gestii osób zarządzających funduszem. Stosunkowo wysokie limity inwestowania w akcje, w porównaniu z rozwiązaniami przyjętymi w innych państwach wprowadzających reformę administracyjną, uzasadnione są zamiarem sprawdzenia polityki inwestycyjnej poszczególnych PTE i umożliwienia im (w ramach przyjętych uwarunkowań ostrożnościowych) dążenia do maksymalizacji zysku na lokatach środków OFE. Również z tego punktu widzenia inwestycje pośrednie w istotny sposób różnią się od inwestycji bezpośrednich w akcje i, jak się wydaje, sumowanie ich celem wykazania wysokiego limitu tego typu aktywów w portfelu funduszu nie do końca może być uznane za uzasadnione, tym bardziej że rozwiązanie takie ma skutkować dywersyfikację ryzyka. Zgodnie z założeniami reformy emerytalnej właśnie aktywne inwestowanie środków OFE miało być podstawowym uzasadnieniem dla istnienia obligatoryjnego, kapitałowego filaru ubezpieczeń emerytalnych.    Ograniczenie w postaci dość restryktywnego limitu dotyczącego nabywania przez OFE maksymalnie 10% akcji pojedynczej spółki z założenia miało uniemożliwić wykonywanie zarządu właścicielskiego. Stanowi ono wyraz woli ustawodawcy zmierzającego do zapewnienia specjalizacji powszechnych towarzystw emerytalnych w inwestowaniu typowo portfelowym. Wymuszona specjalizacja w ramach lokowania środków prowadzi jednocześnie do obniżenia kosztów własnych towarzystw, które mogłyby znacząco wzrosnąć w przypadku wymuszonej dywersyfikacji specjalizacji inwestycyjnych, niekoniecznie znajdując odzwierciedlenie w przychodach i zysku. Ograniczenie to, minimalizujące m.in. potencjalne jednostkowe straty środków OFE z punktu widzenia założeń, ekonomiki i bezpieczeństwa systemu, należy uznać za uzasadnione.    Założenie bezpieczeństwa systemu legło również u podstaw wprowadzenia 5% limitu dla inwestycji w dłużne papiery wartościowe, niedopuszczone do publicznego obrotu. W tym zakresie, z uwagi na standardy bezpieczeństwa, szczególnie preferowane jest dokonywanie transakcji zakupu papierów dłużnych dopuszczonych do publicznego obrotu - dążenie do maksymalizacji zwrotu zostaje podporządkowane wymogom bezpieczeństwa środków i płynności inwestycji.    W odniesieniu do poruszonej kwestii listów zastawnych i zwiększenia możliwości inwestycyjnych OFE w tym zakresie pragniemy wskazać, że odpowiedni poselski projekt ustawy zmieniającej w tym zakresie m.in. ustawę o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych znajduje się w Sejmie (druk nr 1513).    W dniu 1 lutego 2000 r. Rada Ministrów przyjęła przygotowane przez Ministerstwo Finansów aprobujące stanowisko rządu w sprawie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o listach zastawnych i bankach hipotecznych oraz niektórych innych ustaw.    Zagadnienie instrumentów pochodnych stanowi w dalszej perspektywie czasowej potencjalny przedmiot zmiany przepisów prawnych. Bardziej liberalne uregulowanie tego zagadnienia powinno pozwolić na zabezpieczanie środków OFE przed gwałtownymi zmianami kursów poszczególnych inwestycji. Wymaga ono jednak przeprowadzenia szczegółowych analiz ekonomicznych. Chodzi o pożądany zakres, w jakim możliwe są tego typu inwestycje, przy uwzględnieniu wysokiej dźwigni cechującej instrumenty pochodne. W tym zakresie postulat wydaje się zasadny, aczkolwiek przedwczesny - dzisiejszy stan danych nie pozwala jeszcze na w pełni satysfakcjonujące przygotowanie regulacji tego zagadnienia, które uwzględniałoby nadrzędny postulat bezpieczeństwa środków OFE.    Wskazane przez pana posła zagadnienia stanowią na bieżąco przedmiot zainteresowania zarówno ministra finansów, jak i innych kompetentnych w tym zakresie organów administracji. Ewentualne zmiany dotyczące limitów inwestycyjnych OFE należy rozważać w kontekście kilku następnych lat, po zgromadzeniu wystarczającego materiału analitycznego.    Z wyrazami szacunku    Podsekretarz stanu    Rafał Zagórny    Warszawa, dnia 18 lutego 2000 r.