Debaty sejmoweXV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie okoliczności zawierania kontraktów na świadczenie usług medycznych pomiędzy Branżową Kasą Chorych dla Służb Mundurowych a Obwodem Lecznictwa Kolejowego w Białymstoku

   Szanowny panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Sergiusza Plewy z dnia 26 czerwca br. w sprawie okoliczności zawierania kontraktów na świadczenie usług medycznych pomiędzy Branżową Kasą Chorych dla Służb Mundurowych a Obwodem Lecznictwa Kolejowego w Białymstoku, przekazaną Urzędowi Nadzoru Ubezpieczeń Zdrowotnych przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów, uprzejmie informuję, co następuje:    Obwód Lecznictwa Kolejowego, który został wyłączony w listopadzie 1998 r. z przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe, posiadał zadłużenie, które nie zostało pokryte przez polskie Koleje Państwowe. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nie mogąc uzyskać od Obwodu Lecznictwa Kolejowego zaległych za grudzień 1998 r. składek na ubezpieczenie społeczne, podjął decyzję o zajęciu środków finansowych.    W związku z powyższym sytuacja finansowa Obwodu Lecznictwa Kolejowego ulegała dalszemu pogorszeniu. I tak:    - na dzień 31 grudnia 1999 r. długi wyniosły ok. 3,2 mln zł, w tym prawie 1,6 mln zł stanowiły zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,    - na dzień 31 maja 2001 r. zobowiązania sięgnęły ok. 5,7 mln zł, z czego wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ponad 3,6 mln zł.    Nie mogąc wyegzekwować od Obwodu Lecznictwa Kolejowego swych należności, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, począwszy od lutego 2000 r., comiesięcznie nadsyłał do Oddziału Branżowej Kasy Chorych dla Służb Mundurowych w Warszawie decyzje zajęcia wierzytelności pieniężnych. W latach 2000-2001 na mocy tych decyzji Oddział Branżowej Kasy Chorych dla Służb Mundurowych w Warszawie przekazał do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych łączną kwotę ok. 2,1 mln zł. Oznaczało to zdecydowane ograniczenie środków na działalność bieżącą placówki. Brak potrzebnych środków do prowadzenia placówki na dawnym poziomie w tym stanie rzeczy nie był możliwy do utrzymania. Obwód Lecznictwa Kolejowego, nie mając środków na utrzymanie filii, próbował czasowo przenieść ciężar utrzymania tych placówek na zatrudnionych w nich lekarzy. Zła sytuacja finansowa Obwodu Lecznictwa Kolejowego przyczyniała się także do coraz częstszych żądań kierowanych do pacjentów dotyczących ponoszenia odpłatności za przysługujące im badania. Przedstawiona powyżej sytuacja stała się powodem, że pracownicy Obwodu Lecznictwa Kolejowego od kwietnia br. nie otrzymują wynagrodzenia oraz nie są odprowadzane składki na ubezpieczenie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zaś niektórzy kontrahenci odmawiają dostaw leków i środków medycznych. Wszystkie te czynniki zaczęły negatywnie wpływać na jakość świadczonych usług medycznych.    W trakcie przeprowadzonej w dniu 13 lipca 2001 r. przez Urząd Nadzoru kontroli doraźnej w Oddziale Branżowej Kasy Chorych dla Służb Mundurowych w Warszawie ustalono, co następuje:    W 1999 r. wartość globalna kontraktu według podpisanych umów pomiędzy Obwodem Lecznictwa Kolejowego a Oddziałem Branżowej Kasy Chorych dla Służb Mundurowych w Warszawie w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej, specjalistyki, stomatologii i rehabilitacji wyniosła 5 849 411,83 zł. Wartość faktycznie zrealizowanego kontraktu przez Obwód Lecznictwa Kolejowego w 1999 r. wyniosła 5 836 913,83 zł. Trzeba zaznaczyć, że na wysokość kontraktu wpłynęła głównie prawie 40-tysięczna rzesza ubezpieczonych zgłoszonych do podstawowej opieki zdrowotnej, jak również ceny zastosowane w lecznictwie specjalistycznym.    W 2000 r. wartość globalna kontraktu według podpisanych umów w tych samych zakresach, co w 1999 r., wyniosła 5 226 721,00 zł. Wartość faktycznie zrealizowanego kontraktu przez Obwód Lecznictwa Kolejowego w 2000 r. wyniosła 4 224 814,37 zł. Kontrakt w 2000 r. był niższy od kontraktu w 1999 r. o ok. 10%. Spadek ten był głównie efektem urealnienia stawek na świadczenia specjalistyczne oraz niefinansowanie przez kasy chorych jednorazowych wypłat wynagrodzeń za 1998 r.    W 2001 r. wartość globalna kontraktu według podpisanych umów wyniosła 1 767 872,00 zł. Wartość faktycznie zrealizowanego kontraktu przez Obwód Lecznictwa Kolejowego w br. wyniosła 1 140 860,84 zł. Obniżenie kontraktu uzasadnione jest czasokresem jego zawarcia (pierwsze półrocze br.) oraz dalszym spadkiem liczby ubezpieczonych objętych podstawową opieką zdrowotną z ok. 40 tys. ubezpieczonych do 25 tys. ubezpieczonych.    Działania Oddziału Branżowej Kasy Chorych dla Służb Mundurowych w Warszawie polegające na zawieraniu kwartalnych umów ze świadczeniodawcami są zgodne z obowiązującymi przepisami. W art. 53 ust. 4 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (DzU nr 28, poz. 153, z późn. zm.), w którym zawarto otwarty katalog elementów umowy, nie wskazano okresu, na jaki powinny być zawierane umowy ze świadczeniodawcami. Jednocześnie ustawa o puz wskazuje, że zawieranie umów odbywa się na zasadzie konkursu ofert. Natomiast treść umowy jest kształtowana na zasadzie stron. A zatem okres obowiązywania umowy jest jednym z jej elementów i zależy od woli stron.    Z dniem 1 stycznia 1999 r. organem założycielskim Obwodu Lecznictwa Kolejowego został Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego. Z wyjaśnień dyrektora Oddziału Branżowej Kasy Chorych dla Służb Mundurowych w Warszawie wynika, iż zapoczątkowany przez poprzedniego dyrektora proces restrukturyzacji został przerwany w 2000 r. przez nowego dyrektora OLK. Widząc groźbę zapaści finansowej Obwodu Lecznictwa Kolejowego, dyrektor Oddziału Branżowej Kasy Chorych dla Służb Mundurowych w Warszawie w połowie 2000 r. ubiegał się o spotkanie z organem założycielskim. W rezultacie odbyło się ono w czerwcu 2000 r. w czasie posiedzenia zarządu. Po przedstawieniu problemu zarząd postanowił podjąć konkretne kroki zmierzające do uzdrowienia sytuacji Obwodu Lecznictwa Kolejowego. Z wyjaśnień dyrektora Oddziału Branżowej Kasy Chorych dla Służb Mundurowych w Warszawie wynika, że żadnych działań nie podjęto, natomiast do dziś dnia dyskusje trwają. W Obwodzie Lecznictwa Kolejowego z powodu braku pieniędzy zaczął się zaznaczać coraz większy odpływ ubezpieczonych do innych przychodni. Niektórzy lekarze organizowali się w niepubliczne placówki i w efekcie osiem podległych dotychczas placówek Obwodu Lecznictwa Kolejowego wydzieliło się z istniejących struktur i przekształciło w niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej, podpisując kontrakt z Branżową Kasą Chorych dla Służb Mundurowych w zakresie dotychczas świadczonych usług medycznych.    W dniu 15 marca 2001 r. dyrektor Oddziału Branżowej Kasy Chorych dla Służb Mundurowych w Warszawie odbył spotkanie z panem posłem Krzysztofem Jurgielem - przewodniczącym sejmiku, który został zapoznany z problemem. Ponadto dyrekcja Oddziału Branżowej Kasy Chorych dla Służb Mundurowych w Warszawie wraz z przedstawicielami Urzędu Marszałkowskiego uczestniczyła w ostatnich 2 miesiącach w spotkaniach, na które zapraszała rada społeczna, związki zawodowe oraz pracownicy przychodni. Fakt całkowitego zablokowania konta bankowego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych i brak wypłat wynagrodzeń dla pracowników nie pobudził do zmiany istniejącego stanu rzeczy.    W dniu 16 lipca 2001 r. dyrektor Oddziału Branżowej Kasy Chorych dla Służb Mundurowych w Warszawie został zaproszony na posiedzenie Komisji Zdrowia Sejmiku. W czasie debaty zostało uzasadnione stanowisko Oddziału Branżowej Kasy dla Chorych Służb Mundurowych w Warszawie, który nie przedłożył kontraktu z Obwodem Lecznictwa Kolejowego na dalsze miesiące 2001 r. Jak wynika z informacji przekazanych przez panią dyrektor Elżbietę Wierzchowską, z końcowych głosów członków Komisji Zdrowia wynikało, iż zajęli oni stanowisko postawienia Obwodu Lecznictwa Kolejowego w stan likwidacji. Sprawa ta jednak definitywnie miała zostać rozstrzygnięta w czasie posiedzenia Sejmiku Województwa Podlaskiego, które zaplanowano odbyć w dniu 23 lipca 2001 r. Urząd Marszałkowski na dzień dzisiejszy nie zajął jeszcze ostatecznego stanowiska w sprawie dalszej działalności Obwodu Lecznictwa Kolejowego. Pismem z dnia 17 lipca br. przewodniczący Sejmiku Województwa Podlaskiego, pan Krzysztof Jurgiel, zaprosił dyrektora Oddziału Branżowej Kasy Chorych dla Służb Mundurowych w Warszawie na sesję Sejmiku Województwa Podlaskiego, którego posiedzenie zostało zaplanowane na 23 lipca br. w związku z projektem likwidacji Obwodu Lecznictwa Kolejowego przez organ założycielski i nadzorczy. Następnie pismem z dnia 19 lipca br. dyrektor Departamentu Zdrowia i Polityki Społecznej Urzędu Marszałkowskiego w Białymstoku zwrócił się również do dyrektora Oddziału Branżowej Kasy Chorych dla Służb Mundurowych w Warszawie z prośbą o zapewnienie ciągłości leczenia osobom, które korzystaną ze świadczeń zdrowotnych w Obwodzie Lecznictwa Kolejowego i są członkami Branżowej Kasy Chorych dla Służb Mundurowych. Prośba ta również dotyczyła wskazania zakładów opieki zdrowotnej, które działają w ramach umowy z Branżową Kasą Chorych dla Służb Mundurowych, a które będą w stanie zapewnić dalsze nieprzerwane udzielanie świadczeń zdrowotnych w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej i ambulatoryjnch specjalistycznych świadczeń zdrowotnych, w zamian za Obwód Lecznictwa Kolejowego.    W przypadku podjęcia ostatecznej decyzji o likwidacji Obwodu Lecznictwa Kolejowego przez Urząd Marszałkowski w Białymstoku Urząd Nadzoru stoi na stanowisku, że zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (DzU nr 91, poz. 408, z późn. zm.) tworzenie, przekształcanie i likwidacja publicznego zakładu opieki zdrowotnej pozostają w gestii właściwego organu administracji rządowej, w drodze zarządzenia, albo jednostki samorządu terytorialnego, które następują w drodze uchwały właściwego organu tej jednostki. Uchwała o likwidacji publicznego samodzielnego zakładu opieki zdrowotnej powinna określać sposób i formę dalszego nieprzerwanego udzielania odpowiednich świadczeń zdrowotnych mieszkańcom powiatu, gminy, miasta.    Zgodnie z art. 53 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, kasa chorych ma obowiązek dbania o finanse kasy i kierowania się zasadą, iż suma kwot zobowiązań wobec świadczeniodawców ze wszystkich zawartych umów musi się mieścić w planie finansowym kasy chorych. Ponadto kasa chorych jest zobowiązana do zapewnienia odpowiedniego poziomu usług medycznych w ramach podpisanych umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych z najlepszymi świadczeniodawcami. W związku z powyższym Oddział Branżowej Kasy Chorych dla Służb Mundurowych w Warszawie miał prawo do rezygnacji z kontynuacji kontraktowania usług medycznych w Obwodzie Lecznictwa Kolejowego, w szczególności w sytuacji, gdy brakuje wizji dotyczącej strategii rozwoju placówki, a aktualna wysokość długu świadczeniodawcy powoduje niemożność wykonywania świadczeń na odpowiednim poziomie oraz brak możliwości zakupu leków i środków medycznych.    Jednocześnie świadczenia dla osób ubezpieczonych w Branżowej Kasie Chorych dla Służby Mundurowych kasa chorych planuje zrealizować u świadczeniodawców, z którymi posiada już podpisane umowy, których wykaz stanowi załącznik nr 1*), a zatem dostępność świadczeń zostanie zapewniona.    Ponadto należy dodać, że zgodnie z art. 67 ust. 1-3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej nadzór nad zakładem opieki zdrowotnej sprawuje podmiot, który utworzył zakład, zwany ˝podmiotem sprawującym nadzór˝. Podmiot sprawujący nadzór dokonuje kontroli i oceny działalności zakładu opieki zdrowotnej oraz pracy kierownika zakładu. Zdaniem Urzędu Nadzoru wybór ostatecznej drogi postępowania pozostaje w gestii organu nadzorującego Obwód Lecznictwa Kolejowego.    Z poważaniem    Wiceprezes UNUZ    Dariusz Dudarewicz    Warszawa, dnia 26 lipca 2001 r.