Debaty sejmoweXV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie planów zalania wyrobisk Wałbrzyskich Kopalń Węgla Kamiennego SA

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na złożone w dniu 3.06.2002 r. przez pana posła Janusza Dobrosza dodatkowe pytania dotyczące interpelacji poselskiej nr 1149 (znak: SPS-0202-1173/1149d/02) w sprawie programu zatopienia wyrobisk górniczych Wałbrzyskich Kopalń Węgla Kamiennego, uprzejmie wyjaśniam, co następuje:    Ad 1. Ile miejsc pracy zlikwidowano w następstwie zamknięcia Wałbrzyskich KWK oraz zakładów nieprodukcyjnych stanowiących własność Wałbrzyskich KWK (placówki medyczne, wypoczynkowo-rekreacyjne, oświatowo-wychowawcze itd.)? Jaka to jest część rynku pracy w Wałbrzychu?    W następstwie likwidacji Wałbrzyskich KWK w latach 1991-2001 zostało zlikwidowanych ok. 12 800 miejsc pracy, co stanowi 19,2% ogółem rynku pracy w Wałbrzychu. Dotyczyło to następujących jednostek gospodarczych:    - kopalni węgla kamiennego - 11 600 miejsc pracy,    - zakładów, które swą produkcję lub usługi opierały na bazie działalności kopalń - 1200 miejsc pracy,    w tym:    - Dolnośląski Zakład Urządzeń Górniczych - 500 miejsc pracy,    - Elektrociepłownia ˝Victoria˝ - 200 miejsc pracy,    - Transgór - 500 miejsc pracy.    Ad 2. Jakie inne, poza podanymi przez pana ministra kosztami fizycznej likwidacji Wałbrzyskich KWK, zostały poniesione przez budżet nakłady finansowe, związane z likwidacją całego produkcyjnego i nieprodukcyjnego kompleksu Wałbrzyskich KWK:    - zasiłki dla bezrobotnych dla byłych pracowników,    - świadczenia pracownicze z tytułu zwolnień grupowych,    - koszty przekwalifikowania do innych zawodów byłych pracowników,    - zasiłki dla absolwentów szkół górniczych, dla których nie było pracy itd.?    Oprócz dotacji na fizyczną likwidację kopalń poniesione zostały przez budżet państwa następujące nakłady finansowe związane z likwidacją kopalń. Lp. Lata Restrukturyzacjazatrudnienia Rentywyrównawcze Deputatwęglowy Odszkodowania ProgramInicjatywa 2 Razem 1. 1994 6 789 449,28 3 695 599,28 3 096 544,09 3 287 985,13   16 869 577,78 2. 1995 17 750 740,00 3 806 752,39 6 348 716,21 2 836 079,97   30 742 288,57 3. 1996 16 513 800,00 3 964 757,02 7 995 582,81 2 926 522,47   31 400 662,30 4. 1997 13 417 000,00 4 883 937,19 9 671 086,73 3 271 597,93   31 243 621,85 5. 1998 7 531 600,00 4 716 517,00 11 164 262,00 3 749 513,00   27 161 892,00 6. 1999 6 192 005,25 3 376 725,80 5 623 253,46     15 191 984,51 7. 2000 8 217 079,87 3 214 279,63 5 490 685,89     16 922 045,39 8. 2001 10 197 124,44 3 133 692,04     104 316,96 13 435 133,44 Razem 86 608 798,84 30 792 260,35 49 390 131,19 16 071 698,50 104 316,96 182 967 205,84    Ad 3. Jaki ubytek przychodów podatkowych skarbu państwa i gminy spowodowany został przez zamknięcie kompleksu produkcyjnego i nieprodukcyjnego Wałbrzyskich KWK?    Podstawowe opłaty i podatki płacone przez kopalnie węgla kamiennego prowadzące wydobycie to:    - opłata za korzystanie ze środowiska - ok. 7800 tys. zł rocznie,    - opłata za zrzut wód kopalnianych - ok. 965 tys. zł rocznie,    - opłata eksploatacyjna - ok. 1250 tys. zł rocznie,    - podatek od nieruchomości - ok. 3000 tys. zł rocznie.    Powyższe dane wyliczono przy założeniu wydobycia ok. 1 mln ton węgla rocznie, natomiast w przypadku podatku od nieruchomości w oparciu o minimalny stan infrastruktury koniecznej do utrzymania wydobycia.    Ad 4. O ile zmniejszyły się dochody kooperantów i dostawców Wałbrzyskich KWK po zamknięciu tego kompleksu gospodarczego (np. PKP, producenci żywności itd.), o ile zmniejszył się udział Wałbrzycha w PKB?    Na podstawie dostępnych danych księgowych można oszacować jedynie przychody kooperantów Wałbrzyskich KWK z tytułu prowadzonej przez kopalnię działalności wydobywczej w latach 1994-2000. W okresie tym największą stratę przychodów z tytułu likwidacji wałbrzyskich kopalń ponieśli dostawcy energii - w wysokości 27 045,6 tys. zł, a w drugiej kolejności PKP - w wysokości 8572,7 tys. zł. Zmniejszenie dochodów innych kooperantów i dostawców z uwagi na brak szczegółowych danych nie jest możliwe do oszacowania.    Ad 5. Jak można oszacować wysokość zmniejszenia finansowania lokalnych instytucji kultury i sztuki w Wałbrzychu po zaprzestaniu roli mecenasa kultury i sztuki przez Wałbrzyski KWK?    Ministerstwo Gospodarki nie posiada danych, które umożliwiłyby oszacowanie wysokości zmniejszenia finansowania lokalnych instytucji kultury i sztuki.    Ad 6. Kto i na jakich zasadach przejął majątek nieprodukcyjny Wałbrzyskich KWK (placówki medyczne, wypoczynkowo-rekreacyjne, oświatowo-wychowawcze itd.)?    Majątek nieprodukcyjny likwidowanych kopalń został zagospodarowany następująco:    - placówki medyczne zostały przejęte przez gminę Wałbrzych,    - placówki wypoczynkowo-rekreacyjne zostały sprzedane w publicznych przetargach bądź wniesione aportami rzeczowymi do spółek powstających na bazie majątku kopalń, jak również przekazane gminom, na których terenie zostały wybudowane,    - placówki oświatowo-wychowawcze zostały przekazane gminom.    Ad 7. Jak w sposób humanitarny rozwiązać problem osób budujących ˝bieda szyby˝ w celu nieprzemysłowej eksploatacji złóż węgla pozostałych po zamknięciu Wałbrzyskich KWK?    Jedynym możliwym sposobem rozwiązania problemu budowy ˝bieda szybów˝ jest kontynuowanie przez władze lokalne aktywizacji gospodarczej regionu wałbrzyskiego. W okresie likwidacji Wałbrzyskich Kopalń Węgla Kamiennego rozpoczęła działalność Dolnośląska Agencja Rozwoju Regionalnego SA w Wałbrzychu. Celem jej działalności jest wspieranie projektów inwestycyjnych i infrastrukturalnych skierowanych na rozwój sektora małych i średnich przedsiębiorstw z udziałem dostępnych programów pomocowych. Głównym akcjonariuszem Dolnośląskiej ARR jest Agencja Rozwoju Przemysłu SA w Warszawie. Podjęte działania przez władze lokalne, wspierane przez tę agencję, pozwoliły na rozpoczęcie działalności gospodarczej w Specjalnej Strefie Ekonomicznej w Wałbrzychu nowym jednostkom gospodarczym, w których znalazło łącznie zatrudnienie 5000 pracowników. I tak powstały firmy:    - w branży samochodowej - Zakład Skrzyń Biegów koncernu Toyota, Grosman, Faurecja oraz Ronal,    - w branży budowlanej - Cerfanit.    Pragnę zapewnić pana posła, że rozpoczęta przebudowa strukturalna tego regionu zapewni współczesnemu i przyszłym pokoleniom korzystne warunki życia i korzystania z walorów przyrodniczych regionu przekształconego w wyniku restrukturyzacji wałbrzyskiego zagłębia węglowego.    Ad 8. Jak wysokie byłoby obciążenie budżetu z tytułu subwencjonowania mało rentownych Wałbrzyskich KWK, gdyby były eksploatowane w latach 1991-2001? Jak wiadomo, Niemcy nie decydują się na radykalne zamykanie swoich mało rentownych kopalń węgla kamiennego. Czy kompleksowy rachunek kosztów finansowych i społecznych uzasadnia trafność decyzji o zamknięciu Wałbrzyskich KWK?    Aby móc odpowiedzieć na to pytanie, należałoby przeprowadzić szczegółową analizę kosztów prowadzenia eksploatacji w dzisiejszych warunkach, w szczególności uwzględniając warunki aktualnego rynku pracy, otoczenia zewnętrznego kopalń (możliwość tańszego zakupu surowców i materiałów, a także maszyn i urządzeń), możliwość utrzymywania nieporównywalnie mniejszej infrastruktury dołowej i powierzchniowej i wielu innych czynników, które uległy zmianie w wyniku restrukturyzacji sektora górniczego oraz transformacji całej gospodarki.    Odnosząc się do zagadnienia zamykania niemieckich kopalń, należy stwierdzić, że także w tych kopalniach trwa proces restrukturyzacji i znacznego ograniczenia zdolności produkcyjnych, dostosowanych do polityki energetycznej tego kraju. Aktualnie na terenie Niemiec funkcjonuje jeszcze 13 kopalń węgla kamiennego, natomiast w 2005 r., zgodnie z założonym programem, ma ich być 11.    Ad 9. Czy nie było/będzie możliwe wydobywanie w skali przemysłowej metanu znajdującego się w zatopionych złożach węgla kamiennego Wałbrzyskich KWK?    Próby eksploatacji metanu znajdującego się w złożu węgla Niecki Śródsudeckiej były prowadzone w latach 90. na terenie Wałbrzycha i okolic oraz okolic Nowej Rudy. W wyniku wykonanych odwiertów i próbnego pozyskiwania metanu przez polskie i zagraniczne firmy stwierdzono, że nie jest możliwe odzyskiwanie tego surowca ze złóż zalegających w wałbrzyskim zagłębiu węglowym.    Ad 10. Czy na bazie wielkich, pozabilansowych zasobów węgla kamiennego zamkniętych Wałbrzyskich KWK będzie możliwe uruchomienie w przyszłości chemicznej przeróbki złóż tego surowca?    Zaniechanie wydobycia w Wałbrzyskich KWK nie uniemożliwia zastosowania w przyszłości takiej technologii na bazie pozabilansowych zasobów węgla kamiennego zlikwidowanych kopalń. W Polsce w najbliższych latach nie przewiduje się prób zgazowania podziemnych złóż węgla kamiennego. W krajach europejskich działają jedynie instalacje doświadczalne w zakresie możliwości zgazowania węgla kamiennego.    Z poważaniem    Minister    Jacek Piechota    Warszawa, dnia 11 lipca 2002 r.