Debaty sejmoweXV Kadencja

Interpelacja w sprawie powoływania przez wojewodów pełnomocników do spraw kombatantów i osób represjonowanych

   Stan faktyczny: W wyniku nowelizacji ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego dokonanej 25 kwietnia 1997 r. dezorganizacji uległa krajowa struktura terenowych pełnomocników Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Na podstawie art. 7 ze zn. 3 ust. 2 znowelizowanej ustawy w miejsce obligatoryjności funkcjonowania pełnomocników w strukturze Urzędu wprowadzono zasadę fakultatywnego ich powoływania przez poszczególnych wojewodów. Doprowadziło to do sytuacji takiej, że wielu wojewodów nie powołało stosownych pełnomocników. Pismem okólnym z dnia 19 stycznia 1998 r. (AP/1/446-59/97/EL) minister spraw wewnętrznych i administracji poinformował wojewodów, że ˝w budżecie państwa brak jest środków finansowych i etatowych na realizację nałożonych ustawą zadań; wskazując na powyższe zwracam się o niepowoływanie pełnomocników wojewodów ds. kombatantów i osób represjonowanych oraz realizację zadań nałożonych ustawą w ramach istniejącej struktury organizacyjnej urzędów wojewódzkich˝. Sytuacja taka wywołała uzasadnioną krytykę ze strony środowisk kombatanckich i osób represjonowanych.    Aktualnie jest tak, że część wojewodów powołała pełnomocników, część wojewodów zleciła wykonywanie zadań nałożonych ustawą kombatancką poszczególnym wydziałom urzędów wojewódzkich, a część wojewodów w żaden sposób nie zainteresowała się sposobem rozwiązania tego problemu, tłumacząc się brakiem środków w budżecie na utworzenie właściwego etatu. Ponadto w kontekście planowanej reformy administracji publicznej i nowego terytorialnego podziału kraju na województwa, może zrodzić się problem utrudnionego dostępu kombatantów i osób represjonowanych do pełnomocników w związku z koniecznością odbywania dalekich dojazdów z peryferii nowych województw do ich centrów administracyjnych.    Taki stan nie może dalej trwać, gdyż jest on upokarzający dla środowiska kombatantów i osób represjonowanych. Kwestia funkcjonowania pełnomocników terenowych powinna zostać uregulowana z uwzględnieniem słusznych postulatów kombatantów i osób represjonowanych, również tych, które dotyczą zakresu zadań wykonywanych przez pełnomocników. Moim zdaniem pełnomocnicy nie powinni li tylko ograniczać się do wydawania właściwych zaświadczeń lub innych dokumentów, ale powinni pełnić przede wszystkim rolę służebną wobec środowiska kombatantów i osób represjonowanych, podejmując na ich rzecz interwencje w organach administracji publicznej, czuwając nad prawidłowym wypełnianiem przez poszczególne terenowe służby publiczne zadań wynikających z ustawy kombatanckiej etc.    W związku z powyższym zwracam się do wicepremiera i ministra spraw wewnętrznych i administracji o rozważenie w porozumieniu z kierownikiem Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych następującej kwestii: czy nie należałoby, mając na uwadze planowaną reformę administracji publicznej i utworzenie nowych województw, znowelizować art. 7 ze zn. 3 ustawy kombatanckiej i przywrócić obligatoryjność funkcjonowania pełnomocników w terenie zapewniając przy tym odpowiednie środki etatowe? Należałoby rozważyć, czy pełnomocnicy powinni być pełnomocnikami wojewodów, czy też pełnomocnikami Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Myślę, że zasadne byłoby również rozważenie obligatoryjności albo zlecenia tych zadań jednostkom samorządu terytorialnego i funkcjonowanie pełnomocników w strukturze urzędów tych jednostek, co ułatwiłoby dostęp osób zainteresowanych do tych pełnomocników. Dla pełnej akceptacji środowiskowej pracy i działania pełnomocników należałoby również wprowadzić zasadę konsultowania z wojewódzkimi radami kombatantów i osób represjonowanych kandydatur poszczególnych pełnomocników.    Osobiście uważam, że w każdym wariancie należy przywrócić zasadę wydzielenia stanowiska pełnomocnika w strukturze administracyjnej, gdyż przypisywanie realizacji zadań z ustawy kombatanckiej innym wydziałom poszczególnych urzędów będzie w większości przypadków niekorzystne dla kombatantów i osób represjonowanych. Wykonując bowiem inne zadania urzędnicy nie będą mogli poświęcić należytej uwagi i wystarczającej ilości czasu sprawom kombatantów i osób represjonowanych. Należy mieć na uwadze to, że sprawy zgłaszane przez te osoby są często sprawami o charakterze wyjątkowym, wymagającymi indywidualnego traktowania z najwyższym szacunkiem, a często i z życzliwą cierpliwością, dołączając do tego nierzadko konieczność sporządzenia w imieniu takiej osoby określonego pisma do zainteresowanego urzędu.    Proszę pana wicepremiera o potraktowanie tej interpelacji z najwyższą uwagą, gdyż dotyczy ona środowiska kombatantów i osób represjonowanych, któremu winni jesteśmy wyjątkowy szacunek i uznanie.    Poseł Maciej Rudnicki    Warszawa, dnia 18 maja 1998 r.