Debaty sejmoweXV Kadencja

Interpelacja w sprawie praw do dodatków mieszkaniowych dla nauczycieli emerytów, którzy przeszli na emeryturę przed zmianą w 1992 r. art. 54 ustawy Karta nauczyciela

   Szanowny Panie Ministrze! Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta nauczyciela, przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 5 czerwca 1992 r. o zmianie ustawy Karta nauczyciela, stanowiła w art. 54, że nauczyciele zatrudnieni na terenie wszystkich wsi oraz miast liczących do 5 tys. mieszkańców mieli prawo do bezpłatnych mieszkań w miejscu pracy. W razie braku mieszkań organy nadzorujące szkoły obowiązane były do zawierania umów o najem mieszkań dla nauczycieli, a jeśli nie mogły zrealizować uprawnień nauczycieli do bezpłatnych mieszkań albo nauczyciel nie korzystał z przysługującego mu uprawnienia, organ nadzorujący obowiązany był wypłacać nauczycielowi dodatek. Uprawnienia te przysługiwały nauczycielom również po przejściu na emeryturę, jeśli bezpośrednio przedtem pracowali na takich terenach co najmniej przez 5 lat, bez względu na datę przejścia na emeryturę.    Zmiana treści art. 54 po nowelizacji ustawy w 1992 r. spowodowała, że nauczyciele zatrudnieni na terenie wiejskim oraz w mieście liczącym do 5 tys. mieszkańców mieli prawo do mieszkania w miejscu pracy. W razie braku mieszkań dyrektor lub organ prowadzący szkołę mieli obowiązek, na wniosek nauczyciela, podjąć starania o zapewnienie mu mieszkania w budynkach stanowiących własność gminy. Nauczycielom przysługiwał przy tym częściowy zwrot czynszu i opłat. Jednakże nauczycielom po przejściu na emeryturę przysługiwało jedynie prawo do zajmowania mieszkania - pozbawiono nauczycieli, po przejściu na emeryturę, prawa do zwrotu części czynszu.    W wyniku tej zmiany nauczycielom, którzy przeszli na emeryturę jeszcze przed zmianą ustawy, zaprzestano wypłacać dodatek mieszkaniowy. Stanowisko to spotkało się z krytyką, wyrazem której było orzeczenie SN z dnia 12 października 1993 r. (I PRN 124/93), w którym SN stanął na stanowisku, iż zmiana treści art. 54 Karty nauczyciela, dokonana nowelizacją ustawy z dnia 5 czerwca 1992 r., nie spowodowała utraty prawa do dodatku nabytego i zachowanego po przejściu na emeryturę przez nauczyciela na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów.    Bezsporną jest zatem kwestia, iż nauczyciele, którzy przeszli na emeryturę przed nowelizacją Karty nauczyciela w 1992 r., mają prawo do dodatku mieszkaniowego. Kwestią problematyczną jest to, kto ma ten dodatek wypłacać. Zgodnie bowiem z aktualnym stanem prawnym, art. 54 ust. 1, nauczycielowi zatrudnionemu na terenie wiejskim oraz w mieści liczącym do 5 tys. mieszkańców przysługuje prawo do lokalu mieszkaniowego na terenie gminy, a obowiązek realizacji tych uprawnień należy do dyrektora szkoły i organu prowadzącego szkołę. W art. 54 ust. 3 przewidziano dodatek mieszkaniowy dla nauczyciela czynnie pracującego, a jego wysokość, zasady wypłacania i przyznawania określa organ prowadzący szkołę, będący jednostką samorządu terytorialnego. Gminy twierdzą jednak, iż brak jest podstaw do uznania obowiązku do wypłaty dodatków mieszkaniowych emerytowanym nauczycielom, albowiem gminy przyjęły zadania związane z oświatą w 1995 r., gdy ustawa nie przewidywała już wypłat dodatków dla emerytowanych nauczycieli. Poza tym gmina nie ma środków na wypłatę tego typu świadczeń i zobowiązań; od tego jest Skarb Państwa.    Mając na uwadze powyższe, proszę udzielenie odpowiedzi na pytanie: Kto jest zobowiązany do wypłat dodatków mieszkaniowych dla nauczycieli, którzy prawa do dodatku mieszkaniowego skutecznie nabyli i zachowali po przejściu na emeryturę na podstawie przepisów poprzednio obowiązujących?    Z poważaniem    Poseł Antoni Mężydło    Warszawa, dnia 21 lipca 2004 r.