Debaty sejmoweXV Kadencja

Interpelacja w sprawie ubezpieczenia społecznego osób prowadzących działalność gospodarczą na podstawie umowy agencyjnej

   Szanowny Panie Premierze! W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 137, poz.887 ze zm. - dalej: ustawa) do osobnego tytułu obowiązku ubezpieczenia społecznego zalicza się osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Osoby te nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli są uczniami gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, szkół ponadpodstawowych lub studentami, do ukończenia 26 lat (art. 6 ust. 4 ustawy). Odrębnym tytułem ubezpieczenia jest wykonywanie działalności pozarolniczej, w której mieści się wykonywanie działalności gospodarczej (art. 8 ust. 6 ustawy), którego podobny wyjątek nie dotyczy.    Według art. 758 § 1 K.c. przez umowę agencyjną przyjmujący zlecenie (agent) zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, do stałego pośredniczenia, za wynagrodzeniem, przy zawieraniu z klientami umów na rzecz dającego zlecenie przedsiębiorcy albo do zawierania ich w jego imieniu. Ustawa posługuje się pojęciem umowy agencyjnej według kodeksu cywilnego. Z tej definicji jednoznacznie wynika, że agent musi wykonywać działalność gospodarczą, inaczej nie mógłby zawrzeć umowy agencyjnej.    Art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy w zakresie odnoszącym się do umowy agencyjnej pokrywa się z unormowaniem pkt 5, albowiem umowa agencyjna zawsze musi być zawierana w ramach działalności pozarolniczej. Zasady wykładni nie pozwalają na uznanie jakiegokolwiek fragmentu przepisu za zbędny. Skoro ustawodawca wyodrębnił umowę agencyjną do osobnego tytułu ubezpieczenia, pomimo że mieści się ona w działalności pozarolniczej, to znaczy, iż był w tym jakiś cel. Celem tym może być tylko włączenie działalności wykonywanej na podstawie umowy agencyjnej do zwolnienia od obowiązku ubezpieczenia na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy. Pkt 4 ustępu 1 w powiązaniu z ustępem 4 art. 6 ustawy wyraźnie ma charakter przepisu szczególnego wobec pkt 5 ustępu 1 tegoż artykułu. Stąd student lub uczeń do ukończenia 26 lat, prowadzący działalność gospodarczą, w ramach której wykonuje usługi na podstawie jednej lub kilku umów agencyjnych, powinien korzystać ze zwolnienia od obowiązku ubezpieczenia społecznego z mocy art. 6 ust. 4 ustawy. W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedzi na następujące pytania:    1. Czy student w wieku poniżej 26 lat wykonujący pracę (działalność gospodarczą) na podstawie umowy agencyjnej podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego?    2. Jeżeli zdaniem resortu podlega temu obowiązkowi, to jaki jest cel i normatywny sens wyróżnienia w art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy umowy agencyjnej, skoro zawsze musi być ona wykonywana w ramach działalności gospodarczej? Zaznaczam, że przepis ten nie został zmieniony od czasu zmiany Kodeksu cywilnego w zakresie umowy agencyjnej, pomimo kilkunastu zmian ustawy od tego czasu.    3. Czy art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy należy traktować jako wyjątek od art. 6 ust. 8 i czy wobec tego nie powinna podlegać zwolnieniu od obowiązku ubezpieczenia społecznego działalność gospodarcza uczniów i studentów do 26 roku życia wykonywana na podstawie umów zlecenia i innych umów, do których zgodnie z K.c. stosuje się przepisy o zleceniu?    Z poważaniem    Poseł Jerzy Feliks Budnik    Wejherowo, dnia 10 stycznia 2005 r.